AJCEP là gì? Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản và C/O mẫu AJ

AJCEP là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản (ASEAN–Japan Comprehensive Economic Partnership), được các nước ký trong tháng 3–4/2008 và có hiệu lực với Việt Nam từ ngày 01/12/2008. Hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ của hiệp định và có C/O mẫu AJ hợp lệ được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt khi đi giữa Nhật Bản và các nước ASEAN.
Bài này giúp bạn nắm thành viên, các mốc chính và C/O mẫu AJ, đồng thời so AJCEP với VJEPA. Lưu ý quan trọng nhất: hai hiệp định cùng hiệu lực, có biểu thuế và quy tắc xuất xứ riêng, nên bạn chọn theo từng mã HS và nộp đúng mẫu C/O.
TÓM TẮT VỀ HIỆP ĐỊNH AJCEP
- Thành viên: Nhật Bản và 10 nước ASEAN, trong đó có Việt Nam.
- Hiệu lực: AJCEP có hiệu lực với Việt Nam từ ngày 01/12/2008.
- C/O ưu đãi: C/O mẫu AJ, quy tắc xuất xứ theo Thông tư 37/2022/TT-BCT.
- Biểu thuế: Nghị định 120/2022/NĐ-CP, giai đoạn 2022–2028.
- Cam kết thuế: Việt Nam xóa bỏ thuế với 88,6% số dòng thuế khi kết thúc lộ trình.

AJCEP gồm những nước nào?
Các bên của AJCEP là Nhật Bản và 10 nước ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Theo Bộ Công Thương, đây là hiệp định đối tác kinh tế đa phương đầu tiên của Nhật Bản.
Hiệp định có hiệu lực từ 01/12/2008 với Nhật Bản, Singapore, Lào, Việt Nam và Myanmar. Các nước ASEAN còn lại áp dụng muộn hơn, khi hoàn tất thủ tục phê chuẩn trong nước.
Các mốc chính của AJCEP
| Thời điểm | Nội dung |
|---|---|
| Tháng 4/2005 | Bắt đầu đàm phán |
| Tháng 3–4/2008 | Các nước ASEAN và Nhật Bản ký hiệp định |
| 01/12/2008 | AJCEP có hiệu lực với Việt Nam |
| 08/12/2008 | Bộ Công Thương ban hành Quyết định 44/2008/QĐ-BCT về quy chế cấp C/O mẫu AJ |
| 26/6/2020 | Chính phủ phê duyệt Nghị định thư thứ nhất sửa đổi AJCEP (Nghị quyết 101/NQ-CP) |
| 01/8/2020 | Nghị định thư thứ nhất có hiệu lực giữa Nhật Bản và 5 nước ASEAN, bổ sung cam kết về dịch vụ và đầu tư |
| 23/12/2022 | Bộ Công Thương ban hành Thông tư 37/2022/TT-BCT về quy tắc xuất xứ AJCEP, thay Quyết định 44/2008/QĐ-BCT |
| 01/3/2023 | Thông tư 37/2022/TT-BCT có hiệu lực |
Cam kết thuế quan trong AJCEP
Theo Bộ Công Thương, Việt Nam cam kết xóa bỏ thuế quan với 88,6% số dòng thuế khi kết thúc lộ trình. Nhật Bản cam kết xóa bỏ 96,45% tổng số dòng thuế với hàng có xuất xứ Việt Nam.
Thuế suất AJCEP của Việt Nam hiện nằm trong biểu thuế kèm Nghị định 120/2022/NĐ-CP, giai đoạn 2022–2028. Một số dòng chỉ được cắt giảm một phần hoặc không cam kết, nên bạn phải tra theo đúng mã HS và năm nhập khẩu.
C/O mẫu AJ
C/O mẫu AJ là giấy chứng nhận xuất xứ ưu đãi theo AJCEP. Thông tư 37/2022/TT-BCT ban hành hai mẫu: C/O AJ của ASEAN (Phụ lục II) và C/O AJ của Nhật Bản (Phụ lục III).
- Nhập khẩu từ Nhật Bản hoặc nước ASEAN khác: người bán xin C/O mẫu AJ tại cơ quan cấp của nước xuất khẩu.
- Xuất khẩu sang Nhật Bản hoặc ASEAN: bạn đề nghị cấp C/O mẫu AJ tại tổ chức cấp C/O của Việt Nam.
AJCEP và VJEPA khác nhau thế nào?
| AJCEP | VJEPA | |
|---|---|---|
| Các bên | Nhật Bản và 10 nước ASEAN | Việt Nam và Nhật Bản |
| Hiệu lực với Việt Nam | 01/12/2008 | 01/10/2009 |
| Mẫu C/O | AJ | VJ |
| Quy tắc xuất xứ | Thông tư 37/2022/TT-BCT | Thông tư 10/2009/TT-BCT |
| Biểu thuế Việt Nam | Nghị định 120/2022/NĐ-CP | Nghị định 124/2022/NĐ-CP |
Không hiệp định nào luôn có lợi hơn. Bạn so thuế suất của mã HS ở cả hai biểu thuế, kiểm tra hàng đạt quy tắc xuất xứ nào, rồi yêu cầu người bán xin đúng mẫu C/O. Ngoài ra, Việt Nam và Nhật Bản cùng là thành viên CPTPP.
Xuất khẩu: xin C/O mẫu AJ
Bạn khai hồ sơ đề nghị cấp C/O trên hệ thống eCoSys của Bộ Công Thương. Nơi cấp C/O đã thay đổi nhiều lần từ năm 2025, và từ 01/8/2026 doanh nghiệp phải đăng ký lại nơi cấp C/O trên eCoSys (xem hướng dẫn xin C/O form E). Bạn nên kiểm tra nơi cấp hiện hành trên eCoSys trước khi nộp hồ sơ.
Bộ hồ sơ có cấu trúc giống các C/O ưu đãi khác: đơn đề nghị, mẫu C/O đã khai, tờ khai xuất khẩu, hóa đơn, vận đơn, bảng kê chứng minh tiêu chí xuất xứ và quy trình sản xuất. Bài hướng dẫn xin C/O form CPTPP trình bày chi tiết bộ hồ sơ này.
Lỗi thường gặp với C/O AJCEP
- Khai thuế suất AJCEP nhưng nộp C/O của hiệp định khác, hoặc ngược lại.
- Tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O không khớp quy tắc của mã HS, hoặc người bán không giải trình được khi hải quan hỏi.
- Mã HS trên C/O khác mã HS trên tờ khai mà không chuẩn bị giải trình.
- Thông tin người xuất khẩu, số và ngày hóa đơn, số lượng, mô tả hàng trên C/O mẫu AJ không khớp hóa đơn, vận đơn.
- Nộp C/O khi đã hết hiệu lực, hoặc không khai bổ sung đúng hạn sau thông quan.
Công cụ Zlog cho lô hàng của bạn
Zlog đối chiếu C/O với hoá đơn và vận đơn theo quy tắc của từng mẫu C/O trước khi bạn nộp cho hải quan. Zlog đối chiếu chéo hợp đồng, hoá đơn, packing list, vận đơn và C/O, chỉ ra chỗ lệch kèm gợi ý cách sửa.
Quy trình 5 bước hưởng thuế AJCEP khi nhập khẩu

Bước 1: Tra mã HS và thuế. Xác định mã HS của hàng và tra thuế suất AJCEP theo đúng năm nhập khẩu trong biểu thuế kèm Nghị định 120/2022/NĐ-CP, so với thuế MFN.
Bước 2: Đối chiếu xuất xứ. Đối chiếu quy tắc xuất xứ của mã HS trong Thông tư 37/2022/TT-BCT và hỏi người bán tiêu chí họ sẽ ghi trên C/O.
Bước 3: Ghi vào hợp đồng. Ghi vào hợp đồng nghĩa vụ cung cấp C/O mẫu AJ, xin bản nháp để kiểm tra trước khi hàng đi.
Bước 4: Khai tờ khai. Khi khai báo, khai số tham chiếu và ngày cấp C/O theo Thông tư 33/2023/TT-BTC.
Bước 5: Xử lý khi chưa có C/O. Nếu chưa có C/O khi thông quan, khai bổ sung và nộp trong thời hạn hiệu lực của C/O, hoặc dùng bảo lãnh số thuế chênh lệch để được áp thuế ưu đãi ngay.
Kinh nghiệm thực tế
So AJCEP với VJEPA
Mẫu C/O phải khớp thuế khai
Dùng đúng quy tắc hiện hành
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
AJCEP là gì?
AJCEP là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản, có hiệu lực với Việt Nam từ 01/12/2008. Hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ và có C/O mẫu AJ hợp lệ được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt.
AJCEP gồm những nước nào?
AJCEP gồm Nhật Bản và 10 nước ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Hiệp định AJCEP dùng C/O mẫu gì?
AJCEP dùng C/O mẫu AJ. Quy tắc xuất xứ hiện hành ở Việt Nam là Thông tư 37/2022/TT-BCT, có hiệu lực từ 01/3/2023.
AJCEP khác VJEPA thế nào?
AJCEP là hiệp định giữa ASEAN và Nhật Bản, dùng C/O mẫu AJ; VJEPA là hiệp định song phương Việt Nam – Nhật Bản, dùng C/O mẫu VJ. Hai hiệp định cùng có hiệu lực, bạn chọn theo thuế suất và quy tắc xuất xứ của từng mã HS.
Thuế suất AJCEP tra ở đâu?
Thuế suất AJCEP khi nhập khẩu vào Việt Nam nằm trong biểu thuế kèm Nghị định 120/2022/NĐ-CP, giai đoạn 2022–2028.
Thông tin tra cứu tháng 11/2026. Mã HS, thuế suất và chính sách quản lý cần đối chiếu theo hàng hoá cụ thể và văn bản hiện hành tại thời điểm khai báo.
NHÓM ZALO TƯ VẤN HS CODE
Gửi mô tả hàng hoá, hỏi mã HS, thuế và thủ tục xuất nhập khẩu ngay trong nhóm Zalo