Thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu: hồ sơ, thuế, thời hạn

Thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu gồm hai bước theo luật: người khai hải quan khai tờ khai, nộp hoặc xuất trình hồ sơ và hàng hóa khi được yêu cầu; cơ quan hải quan kiểm tra rồi thông quan. Hồ sơ được nộp sau khi đã tập kết hàng tại địa điểm người khai thông báo và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh, khai điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS qua phần mềm như ECUS.
Bài này đi qua hồ sơ, cách khai, phân luồng, thuế xuất khẩu, kiểm tra chuyên ngành, giám sát hàng tại cảng và thời hạn. Lưu ý quan trọng nhất: hàng xuất khẩu chỉ hoàn tất khi đã qua khu vực giám sát và xếp lên phương tiện, nên bạn cần khớp lịch khai tờ khai với giờ cắt máng (cut-off) của hãng tàu.
TÓM TẮT THỦ TỤC HẢI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG HÓA XUẤT KHẨU
- Căn cứ: Luật Hải quan 2014 (đã sửa đổi), Nghị định 08/2015/NĐ-CP, Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi mới nhất bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC, hiệu lực 01/02/2026).
- Thời hạn nộp tờ khai: Sau khi tập kết hàng và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện xuất cảnh; hàng chuyển phát nhanh chậm nhất 2 giờ.
- Hồ sơ cơ bản: Tờ khai xuất khẩu, giấy phép xuất khẩu và kết quả kiểm tra chuyên ngành nếu mặt hàng thuộc diện quản lý.
- Thuế: Phần lớn hàng không chịu thuế xuất khẩu hoặc thuế suất 0%; thuế GTGT hàng xuất khẩu áp dụng 0% khi đáp ứng điều kiện.
- Giá trị tờ khai: 15 ngày kể từ ngày đăng ký; hàng phải được đưa qua khu vực giám sát hải quan để xác nhận xuất.

Văn bản pháp lý đang áp dụng
Hàng xuất khẩu dùng chung khung pháp lý với hàng nhập khẩu, tình trạng tháng 11/2026 như sau:
| Văn bản | Tình trạng |
|---|---|
| Luật Hải quan 54/2014/QH13 | Còn hiệu lực; Luật 11/2026/QH16 sửa đổi, hiệu lực từ 01/3/2027 |
| Nghị định 08/2015/NĐ-CP | Còn hiệu lực; sửa đổi bởi Nghị định 59/2018/NĐ-CP và 167/2025/NĐ-CP (từ 15/8/2025) |
| Thông tư 38/2015/TT-BTC | Còn hiệu lực; sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC và 121/2025/TT-BTC (từ 01/02/2026) |
| Nghị định 292/2026/NĐ-CP | Hiệu lực từ 05/9/2026, thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP về quản lý ngoại thương (hàng cấm, hàng xuất khẩu theo giấy phép) |
Điều luật trích trong bài đối chiếu với văn bản hợp nhất Luật Hải quan trên Cổng thông tin Chính phủ. Thay đổi ở cấp thông tư xem tại Thông tư 121/2025/TT-BTC; về chính sách mặt hàng xem tóm tắt Nghị định 292/2026/NĐ-CP.
Kiểm tra chính sách mặt hàng trước khi xuất
Trước khi khai, bạn cần biết hàng thuộc nhóm nào:
- Hàng cấm xuất khẩu: không được xuất, trừ trường hợp đặc biệt được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
- Hàng xuất khẩu theo giấy phép, theo điều kiện: phải có giấy phép hoặc đáp ứng điều kiện của bộ quản lý trước khi khai.
- Hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành hoặc kiểm dịch: ví dụ nông sản, gỗ, hàng có yêu cầu kiểm dịch thực vật của nước nhập khẩu.
- Hàng thông thường: chỉ cần khai tờ khai.
Các danh mục này được thống nhất theo mã HS của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, nên bước đầu tiên là xác định đúng mã; xem bài HS code là gì. Yêu cầu của nước nhập khẩu như hun trùng pallet gỗ là việc riêng của lô hàng, không thay cho thủ tục hải quan Việt Nam; xem quy định về hun trùng hàng xuất khẩu.
Hồ sơ hải quan hàng xuất khẩu
Theo Điều 24 Luật Hải quan, hồ sơ gồm tờ khai và chứng từ có liên quan tùy trường hợp. Với hàng xuất khẩu, bộ hồ sơ thường gọn hơn hàng nhập khẩu:
| Chứng từ | Khi nào cần |
|---|---|
| Tờ khai hàng hóa xuất khẩu | Mọi lô hàng; khai điện tử |
| Giấy phép xuất khẩu | Hàng xuất khẩu theo giấy phép |
| Thông báo miễn kiểm tra hoặc kết quả kiểm tra chuyên ngành | Hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành theo quy định |
| Hóa đơn thương mại | Khi hải quan yêu cầu; Thông tư 121/2025/TT-BTC miễn nộp nếu doanh nghiệp đã lập hóa đơn điện tử theo quy định về hóa đơn |
| Hợp đồng ủy thác, chứng từ chứng minh quyền xuất khẩu | Khi xuất khẩu ủy thác hoặc thương nhân nước ngoài, doanh nghiệp FDI xuất khẩu theo giấy phép kinh doanh |
Giấy phép, kết quả kiểm tra chuyên ngành cấp qua Cơ chế một cửa quốc gia thì không phải nộp lại cho hải quan. Hợp đồng, phiếu đóng gói, booking nên giữ sẵn để xuất trình khi luồng vàng, đỏ hoặc khi kiểm tra sau thông quan. Nếu xuất qua đơn vị nhận ủy thác, xem bài ủy thác xuất nhập khẩu.
Khai tờ khai và phân luồng
Khai hải quan theo phương thức điện tử (khoản 2 Điều 29 Luật Hải quan): doanh nghiệp khai trên phần mềm như ECUS, gửi lên VNACCS/VCIS và ký số. Các chỉ tiêu cần chính xác gồm mã HS, mô tả, số lượng, trị giá, điều kiện giao hàng, cảng xếp hàng và địa điểm lưu giữ hàng chờ kiểm tra. Điều kiện giao hàng ảnh hưởng đến trị giá khai; xem FOB là gì.
Sau khi đăng ký, tờ khai được phân luồng:
- Luồng xanh: miễn kiểm tra hồ sơ và thực tế, thông quan ngay khi hệ thống chấp nhận và đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, phí.
- Luồng vàng: kiểm tra hồ sơ.
- Luồng đỏ: kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa, có thể bằng máy soi container.
Theo Điều 23 Luật Hải quan, hải quan hoàn thành kiểm tra hồ sơ chậm nhất 2 giờ làm việc và kiểm tra thực tế chậm nhất 8 giờ làm việc kể từ khi bạn xuất trình đủ hàng; lô hàng lớn hoặc phức tạp được gia hạn tối đa 2 ngày.
Thuế và phí đối với hàng xuất khẩu
Phần lớn hàng xuất khẩu không chịu thuế xuất khẩu hoặc có thuế suất 0%. Thuế xuất khẩu chủ yếu áp dụng với tài nguyên, khoáng sản, một số loại gỗ, phế liệu kim loại, tra theo Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm Nghị định 26/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi. Thuế GTGT hàng xuất khẩu áp dụng thuế suất 0% khi có hợp đồng, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và tờ khai theo quy định của pháp luật thuế GTGT.
Mỗi tờ khai chịu phí hải quan 20.000 đồng theo Thông tư 86/2025/TT-BTC. Ngoài ra là các khoản phí cảng, phí hạ tầng do cảng và địa phương thu, không thuộc thủ tục hải quan.
Giám sát hải quan và xác nhận hàng đã xuất
Hàng xuất khẩu miễn kiểm tra thực tế chịu giám sát hải quan từ khi thông quan đến khi ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan; hàng phải kiểm tra thực tế chịu giám sát từ khi bắt đầu kiểm tra (khoản 4 Điều 38 Luật Hải quan). Trên thực tế, container đã thông quan được đưa vào cảng hoặc ICD, hệ thống ghi nhận hàng qua khu vực giám sát rồi mới xếp lên tàu.
Tờ khai đã đăng ký có giá trị làm thủ tục trong 15 ngày (Điều 24 Luật Hải quan). Nếu hàng không xuất được, ví dụ người mua hủy đơn hoặc lỡ chuyến, bạn làm thủ tục hủy tờ khai theo Thông tư 38/2015/TT-BTC; Thông tư 121/2025/TT-BTC đã sửa đổi các trường hợp và mẫu đề nghị hủy.
Các mốc thời hạn và khai bổ sung
Thời hạn nộp hồ sơ hàng xuất khẩu (khoản 1 Điều 25 Luật Hải quan): sau khi tập kết hàng tại địa điểm đã thông báo và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh; hàng gửi chuyển phát nhanh chậm nhất 2 giờ.
Theo Điều 29 Luật Hải quan, bạn được khai bổ sung trước khi hải quan thông báo kiểm tra, hoặc trong 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước khi có quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra; trừ nội dung liên quan đến giấy phép và kiểm tra chuyên ngành. Sau khi xuất, nếu hàng bị nước ngoài trả lại, xem bài thủ tục hải quan hàng xuất bị trả lại.
Chứng nhận xuất xứ cho người mua
C/O không bắt buộc trong hồ sơ hải quan xuất khẩu, nhưng người mua cần nó để hưởng thuế ưu đãi tại nước nhập khẩu. Hàng sang các nước ASEAN dùng C/O form D; sang Trung Quốc dùng form E. Thống nhất mô tả và mã HS giữa tờ khai, hóa đơn và C/O để tránh bị nước nhập khẩu từ chối.
Công cụ Zlog cho lô hàng của bạn
Mô tả hàng hoá bằng tiếng Việt, trợ lý HS Code của Zlog đối chiếu biểu thuế và trả về mã HS, thuế suất, thuế GTGT kèm căn cứ. Tải hoá đơn, packing list, vận đơn lên, Zlog tách dòng hàng, gợi ý mã HS, tính thuế tham khảo và xuất Excel để nhập ECUS.
Quy trình 6 bước làm thủ tục hải quan hàng xuất khẩu

Bước 1: Kiểm tra chính sách mặt hàng. Xác định mã HS, kiểm tra hàng có cấm xuất, cần giấy phép, kiểm tra chuyên ngành hoặc chịu thuế xuất khẩu không.
Bước 2: Chuẩn bị chứng từ và booking. Lập hóa đơn, phiếu đóng gói; lấy booking và giờ cut-off từ hãng tàu hoặc forwarder.
Bước 3: Đóng hàng và tập kết. Đóng hàng tại kho hoặc cảng, tập kết tại địa điểm sẽ khai trên tờ khai.
Bước 4: Khai và đăng ký tờ khai. Khai trên VNACCS/VCIS trước hạn 4 giờ so với giờ phương tiện xuất cảnh, nhận kết quả phân luồng.
Bước 5: Xử lý theo luồng, nộp phí. Xuất trình hồ sơ hoặc hàng nếu luồng vàng, đỏ; nộp thuế xuất khẩu (nếu có) và phí hải quan.
Bước 6: Qua khu vực giám sát, xếp hàng. Đưa container qua khu vực giám sát hải quan, xác nhận hàng đã xếp lên phương tiện và lưu hồ sơ phục vụ hoàn thuế GTGT, kiểm tra sau thông quan.
Kinh nghiệm thực tế
Khai sớm hơn hạn 4 giờ
Khớp số lượng, trọng lượng với phiếu đóng gói
Lưu bộ hồ sơ để hoàn thuế GTGT
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Thời hạn khai tờ khai hàng xuất khẩu là bao lâu?
Bạn nộp hồ sơ sau khi đã tập kết hàng và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh; hàng chuyển phát nhanh chậm nhất 2 giờ (khoản 1 Điều 25 Luật Hải quan).
Hồ sơ hải quan hàng xuất khẩu gồm những gì?
Tờ khai xuất khẩu; giấy phép xuất khẩu và kết quả kiểm tra chuyên ngành nếu mặt hàng thuộc diện quản lý. Chứng từ đã cấp qua Cơ chế một cửa quốc gia không phải nộp lại.
Hàng xuất khẩu có phải nộp thuế không?
Phần lớn hàng không chịu thuế xuất khẩu hoặc thuế suất 0%. Một số nhóm như khoáng sản, một số loại gỗ, phế liệu kim loại có thuế xuất khẩu theo Biểu thuế xuất khẩu.
Tờ khai xuất khẩu có giá trị bao lâu?
15 ngày kể từ ngày đăng ký (Điều 24 Luật Hải quan). Hàng không xuất được thì làm thủ tục hủy tờ khai theo Thông tư 38/2015/TT-BTC đã sửa đổi.
Xuất khẩu có bắt buộc làm C/O không?
Không bắt buộc với thủ tục hải quan Việt Nam. C/O cần khi người mua muốn hưởng thuế ưu đãi theo FTA tại nước nhập khẩu.
Thông tin tra cứu tháng 11/2026. Thủ tục, thuế suất và chính sách quản lý cần đối chiếu theo hàng hoá cụ thể và văn bản hiện hành tại thời điểm khai báo. Luật 11/2026/QH16 sửa đổi Luật Hải quan có hiệu lực từ 01/3/2027.
NHÓM ZALO TƯ VẤN HS CODE
Gửi mô tả hàng hoá, hỏi mã HS, thuế và thủ tục xuất nhập khẩu ngay trong nhóm Zalo