HS code là gì? Cấu trúc mã HS và cách xác định mã cho hàng hóa

HS code (Harmonized System code, mã HS) là mã số phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) xây dựng và quản lý. Sáu chữ số đầu dùng chung giữa các nước; mỗi nước có thể thêm số để chi tiết hơn. Việt Nam dùng mã 8 số theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC.
Bài này giúp bạn hiểu cấu trúc mã HS, văn bản áp dụng ở Việt Nam, khác biệt với TARIC và cách tự xác định mã cho hàng. Lưu ý quan trọng nhất: người khai hải quan chịu trách nhiệm về mã đã khai, nên phân loại theo cấu tạo và công dụng, không theo tên gọi.
TÓM TẮT VỀ MÃ HS CODE
- Định nghĩa: HS code là mã số phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa do WCO xây dựng và quản lý.
- Cấu trúc: Sáu chữ số đầu dùng chung giữa các nước; Việt Nam dùng mã 8 số.
- Văn bản Việt Nam: Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC, áp dụng từ 30/12/2022.
- Quy tắc phân loại: Đi kèm danh mục là 6 quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa.
- Phiên bản mới: HS 2028 có hiệu lực từ 01/01/2028.

Cấu trúc mã HS: 6 số quốc tế, 8 số Việt Nam
Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, phiên bản HS hiện hành có 21 phần, 96 chương, hơn 1.200 nhóm và hơn 5.000 phân nhóm. Mỗi mặt hàng có mã 6 số gồm chương, nhóm và phân nhóm.
| Cấp | Số chữ số | Ví dụ (gạo) |
|---|---|---|
| Chương | 2 | 10 |
| Nhóm | 4 | 10.06 Lúa gạo |
| Phân nhóm (quốc tế) | 6 | 1006.30 Gạo đã xát toàn bộ hoặc sơ bộ |
| Dòng hàng Việt Nam | 8 | 1006.30.99 Loại khác |
Hai chữ số cuối do Việt Nam và ASEAN chi tiết thêm, nên cùng một mặt hàng có thể có 6 số giống nhau giữa các nước nhưng mã 8 hoặc 10 số khác nhau. Xem ví dụ cụ thể ở bài thủ tục xuất khẩu gạo.
Hệ thống HS ra đời và được cập nhật thế nào?
Công ước quốc tế về Hệ thống hài hòa được thông qua tháng 6/1983 và có hiệu lực từ 01/01/1988. Hệ thống được hơn 200 nước và nền kinh tế áp dụng.
WCO cập nhật danh mục khoảng 5 năm một lần. Phiên bản đang dùng là HS 2022. Phiên bản thứ tám, HS 2028, đã được các bên ký kết chấp thuận và có hiệu lực từ 01/01/2028, với 299 nhóm sửa đổi.
Khi HS 2028 có hiệu lực, Việt Nam sẽ phải ban hành danh mục mới, và một số mã bạn đang dùng có thể đổi. Bạn nên theo dõi văn bản của Bộ Tài chính trước thời điểm đó.
Mã HS ở Việt Nam dựa trên văn bản nào?
Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC, áp dụng từ 30/12/2022 sau khi Thông tư 72/2022/TT-BTC lùi thời điểm hiệu lực. Danh mục này tương ứng hoàn toàn với HS 2022 ở cấp 6 số và AHTN 2022 (danh mục thuế quan hài hòa ASEAN) ở cấp 8 số.
Đi kèm danh mục là 6 quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa. Hải quan dùng danh mục và 6 quy tắc này để kiểm tra mã bạn khai.
HS code khác AHTN, CN và TARIC thế nào?
| Hệ thống | Phạm vi | Số chữ số |
|---|---|---|
| HS | Quốc tế, do WCO quản lý | 6 |
| AHTN và danh mục Việt Nam | ASEAN và Việt Nam | 8 |
| CN (Combined Nomenclature) | Liên minh châu Âu | 8 |
| TARIC | Liên minh châu Âu, kèm các biện pháp thuế và thương mại | 10 |
Mã TARIC giữ nguyên 6 số HS, thêm 2 số của CN và 2 số riêng của TARIC. Khi xuất khẩu sang EU, người nhập khẩu ở EU khai mã 10 số TARIC; bạn chỉ cần cung cấp mô tả hàng chính xác để hai bên thống nhất 6 số đầu.
Mã HS ảnh hưởng tới những gì?
- Thuế: thuế suất nhập khẩu MFN, thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA, thuế GTGT và các loại thuế khác đều tra theo mã HS.
- Chính sách quản lý: các bộ ban hành danh mục hàng phải có giấy phép, kiểm tra chuyên ngành hoặc kiểm dịch theo mã HS.
- Xuất xứ: nhiều quy tắc xuất xứ dùng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa, ví dụ AIFTA đòi chuyển đổi ở cấp 6 số. Xem AIFTA là gì.
- Chứng từ: mã HS và mô tả hàng cần thống nhất giữa tờ khai, hóa đơn, C/O và giấy phép.
Khai sai mã có thể dẫn đến tính sai thuế, bị truy thu và xử phạt, hoặc lô hàng thiếu giấy phép bắt buộc. Lỗi hay gặp là phân loại theo tên gọi thương mại thay vì theo cấu tạo và công dụng, hoặc khai bộ phận theo mã của máy hoàn chỉnh.
Công cụ Zlog cho lô hàng của bạn
Mô tả hàng hoá bằng tiếng Việt, trợ lý HS Code của Zlog đối chiếu biểu thuế và trả về mã HS, thuế suất, thuế GTGT kèm căn cứ. Tải hoá đơn, packing list, vận đơn lên, Zlog tách dòng hàng, gợi ý mã HS, tính thuế tham khảo và xuất Excel để nhập ECUS.
Quy trình 5 bước xác định mã HS cho hàng hóa

Bước 1: Mô tả hàng đầy đủ. Ghi rõ tên thương mại, cấu tạo, chất liệu, công dụng, thông số kỹ thuật, cách đóng gói và hàng có phải bộ phận của máy nào không.
Bước 2: Tìm chương và nhóm. Dựa vào chú giải phần, chú giải chương và nội dung nhóm, không chỉ dựa vào tên gọi.
Bước 3: Áp 6 quy tắc. Áp dụng lần lượt 6 quy tắc tổng quát, đặc biệt với hàng nhiều chất liệu, hàng dạng bộ hoặc hàng chưa hoàn chỉnh.
Bước 4: Chọn dòng 8 số. Xuống tới phân nhóm 6 số rồi dòng 8 số trong Danh mục Việt Nam, đối chiếu kết quả phân loại của hàng tương tự nếu có.
Bước 5: Xác định trước nếu cần. Với hàng khó phân loại hoặc lô hàng giá trị lớn, đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số theo Điều 28 Luật Hải quan 2014.
Kinh nghiệm thực tế
Phân loại theo cấu tạo, không theo tên
Bộ phận không mặc nhiên theo mã máy
Thống nhất mã trên mọi chứng từ
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
HS code là gì?
HS code là mã số phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) quản lý. Sáu số đầu dùng chung quốc tế, mỗi nước có thể thêm số để chi tiết hơn.
Mã HS code ở Việt Nam có bao nhiêu số?
Việt Nam dùng mã 8 số theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC. Sáu số đầu theo HS 2022, tám số theo AHTN 2022.
Dùng HS code nào khi một mặt hàng có thể thuộc nhiều mã?
Bạn áp dụng lần lượt 6 quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại, dựa vào chú giải phần, chương và nội dung nhóm. Nếu vẫn chưa chắc, có thể đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số.
HS code khác mã TARIC thế nào?
HS là danh mục quốc tế 6 số. TARIC là mã 10 số của Liên minh châu Âu, giữ nguyên 6 số HS và thêm số để áp dụng thuế, hạn ngạch và các biện pháp thương mại của EU.
Ai chịu trách nhiệm về mã HS khai trên tờ khai?
Người khai hải quan chịu trách nhiệm về mã đã khai. Khai sai mã có thể dẫn đến truy thu thuế, xử phạt hoặc lô hàng thiếu giấy phép bắt buộc.
Thông tin tra cứu tháng 11/2026. Mã HS, thuế suất và chính sách quản lý cần đối chiếu theo hàng hoá cụ thể và văn bản hiện hành tại thời điểm khai báo.
NHÓM ZALO TƯ VẤN HS CODE
Gửi mô tả hàng hoá, hỏi mã HS, thuế và thủ tục xuất nhập khẩu ngay trong nhóm Zalo